|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
MAGLINE
|
MAGLINE
(NEBULE)
prvi deo
NGC 3370 je spiralna galaksija slične veličine i strukture našeg Mlečnog Puta. U vidljivim talasnim dužinama, na slici levo, dominiraju zvezde i oblaci gasa i prašine tako rasporedjeni da joj daju spiralni oblik sa izduženim kracima. Iako se ne vidi baš očigledno, na slici se mogu uočiti čestice prašine, kao i atomi i molekuli gasa koji ispunjavaju skoro prazan medjuzvezdani prostor ili kako ga još naučnici nazivaju "medjuzvezdani medijum" ( Inter Stellar Medium - ISM), supstanca koja se nalazi u medjuzvezdanom prostoru koja na neki način povezuje univerzum.
Stopa gustine medjuzvezdanog medijuma je izuzetno niska: jedan atom po kubnom santimetru, što je skoro ravno savršenom vakumu. Medjutim zbog ogromnog prostora izmedju zvezda, ISM čini od 20 -30% mase galaksije. Medjuzvezdani medijum je pre svega vodonik i helijum, koji su ostali još nakon Velikog Praska. Sada su obogaćeni težim elementima nastalim nuklearnom fuzijom elemenata u jezgima prethodne generacije zvezda. Medjuzvezdani medijum je takodje prožet radijacijom, magnetnim poljem i kosmičkim česticama i ima prosečnu temperature od oko 1.000.000 K.
Čestice medjuzvezdane prašine su izuzetno male najčešće manje od hiljaditog dela milimetra (1/1000 mm) u prečniku, i sastoji se uglavnom od H, C, O, Si, Mg i Fe. U formi silikata, grafita, leda, metala i organskih sastojaka. Veličina čestica prašine je ista kao i talasna dužina plavoga dela vidljivog spectra pa čestice prašine rasipaju plavu svetlost. Pošto svetlost koja stiže do Zemlje, putujući od veoma dalekih objekata izgubi plavu talasnu dužinu zbog kosmičke prašine, što rezultira da se transmitovana svetlost pojavljuje crvenija nego što ona zapravo jeste. Ova se pojava naziva medjuzvezdano crvenilo. Čestice prašine takodje absorbuju i zagravaju sporednu svetlost i emituje u infracrvenom spektru. Kao rezultat se dobija smanjenje (bledilo) svetlosti zvezda. Ova pojava se naziva medjuzvezdano gašenje svetla , koja kao rezultat ima smanjenje sjaja svetlosti zvezda koja dolazi od dalekih objekata.
Nebule su guste skupine
medjuzvedanog gasa i prašine. Glavni tipovi nebula se razvrstavaju kao:
Na slici gore desno je emisija nebule M42, locirane u sazvezdju Oriona. Vrele sjajne zvezde sa leve strane nebule jonizuju medjuzvezdani vodonik, spajaju protone i elektrone i tako emituju svetlost. Nebule koje se uglavnom sastoje od hladne medjuzvezdane prašine, koje reflektuju i rasipaju svetlost od obližnjih zvezda, nazivaju se reflekcione nebule. One su obično plave boje, zato što čestice prašine mnogo efikasnije raspršuju plavu svetlost. Maglina pod nazivom "Witch Head Nebula" ("Glava veštice" - fotografija gore levo) je refleksiona nebula i ona takodje blješti zbog ultravioletne radijacije obližnje vrele masivne zvezde Rigel u sazveždju Orion.
Apsorpcione nebule su fizički veoma slične sa refleksionim nebulama. One izgledaju različito samo zbog geometrije oblaka prašine, izvora svetlosti i Zemlje. Apsorpcione ili tamne nebule, jednostavno blokiraju svetlost izvora koji se nalazi pored njih. Nebula nazvana "Horsehead Nebula" (Konjska glava) ili (Barnard 33) u sazvežđu Orion vidljiva je samo zato što je osvetljena siluetom susedne emisione nebule. Emisiona, refleksiona i apsorbciona nebule se često vidjaju u istom vidnom polju. Nebula NGC 6559 (slika desno) prosto bukti. To je sjajno crvena emisiona nebula, koja takodje sadrži i refleksiju odsjaja okruženja dve vrle, mlade zvezde koje se nalaze u levom centralnom delu slike. Emisione i refleksione nebule su povezane sa regionima gde se formiraju zvezde, pošto su one posledica ultraviolentnog zračenja koje dolazi od vrelih, mladih zvezda. Medjutim zvezde se ne formiraju u ovakvim vrstama nebula. Emisione i refleksione nebule su isuviše vrle i raširene (difuzne) da bi se u njima formirale buduće zvezde. | vrh | Napred >> |
