Međuzvezdana materija
Tridesetih godina prošlog veka nemački astronom Hartman dokazao je da u međuzvezdanom prostoru u nekim svojim delovima postoji velike količine gasa i prašine. Gustina tog gasa i prašine (u proporciji 99% gasa i 1% prašine) je vrlo mala i iznosi jedan atom gasa u 1 kubnom centimetru. Gas se sastoji od vodonika i helijuma ali ima i drugih primesa: kalcijuma, natrijuma, jedinjena vode, sumpor dioksida i dr. Prašina je skoncentrisana na ekvatorijalnu oblast galaksije i čine je čestice leda i ugljene prašine.
Magline
Na nekim mestima dolazi do zgušnjavanja gasa koji se može videti iz velike daljine. Takvo zgušnjavanje nazivamo magline. Pošto imaju vrlo velike razmere mogu se videti i sa naše planete. Ukoliko u pozadini postoji izvor svetlosti od okolnih zvezda onda se mogu videti kao tamne ili svetle magline. Prema spoljašnjem izgledu razlikujemo dva tipa maglina difuzne (rasute) i planetarne magline. Difuzne imaju nepravilan oblik i mogu biti i svetle i tamne, dok planetarne imaju pravilan oblik i mogu biti samo svetle.

Difuzne (rasute) magline
Tamne difuzne magline gusti oblici međuzvezdanog gasa koji u potpunosti apsorbuju svetlost zvezda iza njih. Najčešće se susreću u oblasti ekvatorijalnog dela Galaksije. Najpoznatija od svih je Konjska Glava u sazvežđu Orion. Njen pravi prečnik iznosi 1 gs a od nas je udaljena 1.300 gs. Pored nje su poznate i druge magline kao što su Velika Provalija (Labud), Ugljena Vreća (Južni Krst) itd.
Svetle difuzne magline ubrajamo u najlepše objekte na noćnom nebu. Zbog polarizacije i rasejavanja svetlosti ove magline se javljaju u vrlo različitim kolornim nijansama, ako i različitim svetlo-tamnim kontrastima. Do sada je poznato više stotona svetlih maglina. Po svojoj veličini spadaju u veće svemirske objekte veličine više deseetina svetlosnih godina. Razlikujemo dve vrste takvih maglina: refleksione i emisione. Refleksione kao što im ime govori vrše refleksiju svetlosti okolnih vrelih zvezda što ih čini vidljivim. Emisione magline su oblaci gasa i prašine u čijoj blizini se nalaze vrele zvezde spektralne klase O i B. Usled snažnog ultraljubičastog zračenja zvezda ove magline, pretežno sastavljene od vodonika, počinu i same da emituju vidljivu svetlost. Najpoznatiji predstavnik je velika Orionova maglina M 42 koja se pri vrlo vedrom nebu može videti i golim okom. Ova ogromna maglina je poznata i kao veliko "porodilište" zvezda jer se u njoj neprestano stvaraju nove zvezde. Dokaz za to je veliki broj mladih i vrelih zvezda koje se tu nalaze.

Planetarne magline
Ovaj čudan naziv je dao Heršel jer je verovao da se ove magline nalaze oko planeta. Mada se u sredini ne nalazi planeta već zvezda ovaj naziv je ostao u upotrebi. Ove magline su nastale kao ostatak eksplozije velike zvezde (supernove). Neke magline su toliko retke da se jedva prepoznaju (maglina NGC6992, sazvežđe Labud). Zvezda je pri eksploziji odbacila veliki disk gasa koji se širi brzinom oko 20 do 30 km/s. Usled velikih temperature ove magline svetle u širokom spektru boja. Oblik ovih maglina je toliko različit da je nemoguće napraviti bilo kakvu strukturnu klasifikaciju. Jedna od najpoznatijih planetarnih maglina je M1 (Rak maglina) u sazvežđu Bik, M 57 u sazvežđu Lira itd.

O Rak maglini (Crab nebula) možete više saznati ovde.

Upoznajmo se sa nekim elementima svemira: GALAKSIJE, MAGLINE, ZVEZDE, KVAZARI